Sabah kalkmadan önce alarmınızı birkaç kez ertelemeye basmayı seviyorsanız yalnız değilsiniz. Bazı anketlere göre, ankete katılanların yaklaşık %50 ila %60'ı ertelediğini bildiriyor.
Erteleme düğmesine basmak ne kadar yaygın olsa da çoğumuza bunun yanlış bir şey olduğu ve sabahları uyanmadan önce fazladan birkaç dakika uyumanın yalnızca daha yorgun hissetmenize neden olacağı söylendi . Ancak meslektaşlarım ve benim yakın zamanda yayınladığımız bir çalışma bunun doğru olmayabileceğini gösteriyor; sabahları kısa bir süreliğine ertelemenin aslında bazı insanlar için, özellikle de sabah yorgunluğuyla mücadele edenler için faydalı olabileceğini gösteriyor.
Çalışma iki bölüm halinde gerçekleştirildi. İlk olarak 1.700'den fazla kişi uyku ve uyanıklık alışkanlıklarıyla ilgili çevrimiçi bir anketi yanıtladı. Buna sabahları alarmı erteleyip ertelemediklerine ilişkin sorular da dahildi.
Ekibimiz daha sonra en azından ara sıra ertelediğini bildirenleri alarmını hiç ertelemeyenlerle karşılaştırdı. "Erteleyenlerin" ortalama altı yaş daha genç olduğunu (gerçi her yaştan erteleyenler vardı) ve iş günlerinde gece başına 13 dakika daha az uyuduklarını bulduk. Hafta sonları uyku süresinde ve uyku kalitesinde herhangi bir fark yoktu. Ancak, erteleyenlerin kendilerini akşam insanı olarak sınıflandırma olasılığı dört kat daha fazlaydı ve uyandıktan sonra uykulu hissetme olasılığı da üç kat daha fazlaydı.
Ayrıca insanların neden erteleme düğmesine bastığını sorduk ve asıl nedenin uyanamayacak kadar yorgun olmak olduğunu gördük. Birçoğu, iyi hissettirdiği ve daha yavaş uyanmak istedikleri için ertelediklerini söyledi. Ankete katılanların yaklaşık %10'u birden fazla alarm kurdu çünkü ilk alarm çaldığında uyanmamaktan endişe ediyorlardı.
Araştırmanın ikinci bölümünde, ertelemenin etkilerini öğrenmek amacıyla, uyku laboratuvarımıza 31 adet erteleme alışkanlığı olan kişi alındı. Gece boyunca uyku aşamalarını değerlendirmek için başa ve vücuda çeşitli elektrotların yerleştirildiği polisomnografiyi kullanarak uykularını kaydettik. Ortamlarına uyum sağlamalarını sağlamak için geçen ilk gecenin ardından, laboratuvarda iki gece farklı uyanma koşullarında uyudular.
Sabahlardan birinde, uyanmaları gereken saatten önce alarmlarını 30 dakikaya ayarladılar ve kalkmadan önce üç kez ertelemelerine izin verildi. Geçen sabah bu 30 dakika boyunca uyudular ve sonunda sadece bir alarm çaldılar.
Uyandıktan sonra bazı bilişsel testler (hafıza testleri ve basit matematik denklemleri gibi) yaptılar, kortizolü ( uyanmamıza yardımcı olduğuna inanılan bir hormon ) ölçmek için tükürük sağladılar ve uykululukları ve ruh halleri hakkında rapor verdiler. Testler 40 dakika sonra ve gün içinde iki kez daha tekrarlandı.
Katılımcılar erteleme tuşuna basabildiğinde, uyanmadan önceki son 30 dakika boyunca uykularının daha hafif ve daha az dinlendirici olduğu görüldü. Ancak yine de ortalama 23 dakika kadar uyudular; bu, ertelemedikleri zamana göre yalnızca altı dakika daha az.
Ve tüm gece dikkate alındığında, katılımcıların ne kadar uyuduğu veya uykunun kalitesi açısından, erteleme ile ertelememe arasında hiçbir fark yoktu.
Pek çok insanın kendilerini yorgun hissettikleri ve kendilerini iyi hissettikleri için erteledikleri göz önüne alındığında, katılımcıların nasıl uyanırlarsa uyansınlar ruh hallerinde hiçbir değişiklik olmadan eşit derecede uykulu hissetmeleri belki de şaşırtıcı olabilir. Ancak çalışmamız, katılımcıların uyuduktan hemen sonra uyandıktan hemen sonra bazı bilişsel testlerde biraz daha iyi performans sergilediğini buldu.
Bu etkinin en olası açıklaması, katılımcıların ertelemelerine izin verildiğinde daha yavaş uyanma şansına sahip olmalarıdır. Bu, uyku ataletinin (pek çok insanın sabahları yaşadığı zihinsel bulanıklık hissinin) bir miktar önlenmesine yardımcı olmuş olabilir .
Daha yavaş uyanma, katılımcılarda uyandıktan hemen sonra görülen kortizol seviyelerindeki küçük farkla kanıtlanabilir; katılımcılar erteleyebildiklerinde seviyeler daha yüksek olur. Önceki araştırmalar, daha güçlü bir kortizol uyanma tepkisinin (uyandıktan sonra kortizolde meydana gelen keskin artışın) uyku ataletinin azalmasıyla ilişkili olduğunu ileri sürmüştü .
Ayrıca ne kadar çok ertelerseniz o kadar iyi olacağınıza dair bir gösterge de yok. Bunun yerine, kaliteli uyku ile yavaş uyanma arasında bir denge var gibi görünüyor.
Ancak ertelemekten hoşlanıyorsanız ve bunun uyanmanıza yardımcı olduğunu düşünüyorsanız, araştırmamız, ilk alarmdan önce yeterince uyuduğunuz sürece kendinizi kötü hissetmeden bunu yapmaya devam edebileceğinizi gösteriyor.
Kaynak: the conversation
Yorum Gönder